Uitleg belichting: ISO, sluitertijd en diafragma

Voor deze blog heb ik besloten een uitleg te maken over de belichtingsdriehoek. Het is (als je het doorhebt.. Maar dat is met alles zo) eigenlijk vrij eenvoudig.

tips belichting diafragma sluitertijd
Belichtingsdriehoek met ISO – diafragma en sluitertijd

Deze drie waarden zijn instelbaar op de meeste fototoestellen. Alleen niet in de automatische stand. Vaak moet je op een diafragma voorkeur, sluitertijd voorkeur of handmatige stand werken. Omdat ik niet van alle merken de tekentjes op het draaiwiel daar van weet, denk ik dat het handig is om in de gebruiksaanwijzing te kijken welk tekentje je moet hebben.

Waarom zou je het in willen stellen….?

Omdat je bijvoorbeeld een wazige achtergrond bij een foto wil, maar als je dan je diafragma naar beneden draait (lager F-getal), je een veel te lichte foto krijgt? Of omdat je snelle auto’s wil fotograferen, maar je geen scherp resultaat krijgt. In die situaties kan het handig zijn om wat meer van belichting af geweten.

Daarom begin ik met het uitleggen van het diafragma.

 

diafragma afbeelding uitleg
De werking van het diafragma

 

Het diafragma zit in je lens, en is eigenlijk vergelijkbaar met de pupil van je oog, knijp je je oog wat dicht? Dan zie je alles scherp (Groot F-getal) En heb je je ogen helemaal open? Dan zie je veel helderder maar ook veel wazig (klein F-getal). Bij een laag getal krijg je veel licht op je sensor, en bij een hoog getal minder. Daarom werkt het diafragma samen met je sluitertijd.

 

uitleg sluitertijd tips
De werking van de  sluitertijd geïllustreerd

De sluitertijd is te vergelijken met het knipperen van je oog. Knipper je heel snel? Dan komt er maar even licht op je pupil maar bevries (het staat stil) je het beeld. Knipper je heel langzaam? Dan valt er veel licht op je pupil, maar zie je alles minder scherp. Dus mocht je bijvoorbeeld rennende kinderen op de foto willen zetten. Kun je beter een korte sluitertijd (minder) nemen, omdat  je dan het beeld sneller weer stil zet.

Dus.. Je wilt een rennend kind onder “normale” omstandigheden scherp op de foto zetten met een wat wazige achtergrond? Dan zou je dus kunnen concluderen dat je een redelijk groot diafragma moet nemen, met een snelle sluitertijd. Het enige wat dan niet mee speelt is de afstand tot je onderwerp. Dit is ook nog wel van belang, als je dichter op je onderwerp staat, krijg je een ander resultaat dan wanneer je een paar stappen naar achter doet.  Of in en uit zoomt.

Alleen… Nou is het dus niet zo helder.. Je sluitertijd staat op 1/250ste.. Je diafragma op f/2.8 en er komt een wolk voor de zon? Het is binnen? Er is een reden dat je niet genoeg licht hebt. Dan komt ISO om de bocht kijken.

 

iso uitleg afbeelding
ISO als afbeelding

De ISO waarde  is de lichtgevoeligheid van de sensor, deze is instelbaar. Meestal van 100 tot wel 16.000. Alleen gebruik je de laatste bijna nooit. Als je de ISO verhoogt verhoog je de hoeveelheid licht die de sensor oppikt. Nou kan je dan denken, “Waarom zet je hem dan niet gewoon altijd op 16.000?”, omdat dat ten koste gaat van de scherpte van je foto. Door dat de lichtgevoeligheid toeneemt, “vergroot” je ook de pixels,  van je afbeelding. Waardoor je in de donkere delen ruis kunt krijgen. Het is handig, om eens een keer te kijken bij welke ISO waarde je toestel ruis gaat geven, zodat je weet tot hoe hoog je kan gaan.

Dus, mocht je in omstandigheden te weinig licht kunnen krijgen, en heb je je sluitertijd en diafragma op een instelling die je graag wilt, dan is er altijd nog ISO om het licht zo te krijgen dat het toch helder genoeg is.  En je kan natuurlijk altijd nog  flitsen!

Facebook

Unable to display Facebook posts.
Show error

Error: Error validating application. Application has been deleted.
Type: OAuthException
Code: 190
Please refer to our Error Message Reference.
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter